Uwezeshwaji wa Vijana Kiuchumi: Nguzo ya Maendeleo Endelevu ya Taifa

Uwezeshwaji wa vijana kiuchumi ni nguzo muhimu katika kukuza maendeleo ya taifa lolote. Vijana wanapopewa fursa za kupata elimu bora, mafunzo ya ujuzi, mitaji na masoko ya bidhaa au huduma zao, huongeza tija katika uzalishaji na kuchangia kikamilifu ukuaji wa uchumi.

Taifa lenye vijana waliowezeshwa hujenga msingi imara wa uzalishaji, ubunifu na ushindani katika soko la ndani na la kimataifa, kwa kuwa vijana ndio kundi kubwa la nguvu kazi katika nchi nyingi zinazoendelea, kuwawezesha si hiari bali ni wajibu wa kimkakati kwa maendeleo endelevu.

Tija ya vijana huonekana kupitia ubunifu wao, nguvu kazi waliyonayo, na uwezo wao wa kuendana na mabadiliko ya teknolojia hivyo, kuwawezesha vijana kiuchumi si tu kuwasaidia binafsi, bali ni kuwekeza katika mustakabali wa jamii kwa ujumla.

Vijana wanapopata nafasi ya kushiriki kikamilifu katika shughuli za kiuchumi, hupunguza utegemezi, huongeza kipato cha kaya na kuchochea mzunguko wa fedha katika jamii. Matokeo yake ni kupungua kwa umasikini, kuimarika kwa ustawi wa jamii na kuongezeka kwa mapato ya taifa.

Ili vijana waweze kuwa na tija, wanapaswa kujijengea nidhamu, maarifa na ujuzi unaokidhi mahitaji ya soko la ajira au ujasiriamali, kujifunza stadi za kazi, teknolojia za kisasa, na mbinu za uongozi huwasaidia kuwa na ushindani. Vijana wanapaswa kuwa tayari kujituma, kuwa wabunifu na kutafuta fursa badala ya kusubiri kuajiriwa pekee.

Mtazamo chanya na uthubutu ni silaha muhimu katika safari ya kujiletea maendeleo. Aidha, ni muhimu vijana kujenga utamaduni wa kujifunza kwa maisha yote (lifelong learning) ili kuendana na kasi ya mabadiliko ya kiuchumi na kiteknolojia duniani.

Vijana wanatakiwa pia kujiandaa kwa kuonyesha uwajibikaji na uaminifu wanapotafuta kuwezeshwa na wadau mbalimbali, wadau kama serikali, mashirika binafsi na taasisi za kifedha huangalia uwazi, mipango thabiti na dhamira ya kweli ya mabadiliko kabla ya kutoa msaada.

Kuandaa maandiko ya miradi yenye malengo wazi, mpango wa utekelezaji na matarajio ya matokeo ni njia mojawapo ya kuwashawishi wadau kuwaunga mkono, nidhamu ya fedha na usimamizi mzuri wa rasilimali ni vigezo vinavyoongeza imani kwa wafadhili na taasisi za mikopo.

Kadhalika, ushirikiano miongoni mwa vijana wenyewe ni jambo la msingi katika kuongeza tija. Kuunda vikundi au mitandao ya kiuchumi huwapa nguvu ya pamoja katika kupata mitaji, mafunzo na masoko, kupitia umoja huo, vijana wanaweza kubadilishana uzoefu, kusaidiana na kujenga sauti moja yenye nguvu inayoweza kusikilizwa na wadau wa maendeleo.

Hii huchochea ufanisi na kuleta matokeo chanya yanayoonekana katika jamii, vikundi vya ushirika, SACCOS na mitandao ya kitaaluma vinaweza kuwa majukwaa madhubuti ya kukuza uwezo na mtaji wa vijana.

Mbali na juhudi za vijana binafsi, serikali ina wajibu mkubwa wa kuweka mazingira rafiki ya sera na kisheria yatakayowezesha ukuaji wa shughuli za kiuchumi, kupunguza urasimu usio wa lazima, kurahisisha usajili wa biashara, na kuweka sera za kodi zenye kuzingatia uwezo wa vijana ni hatua muhimu.

Aidha, utoaji wa mikopo yenye riba nafuu na masharti yanayoeleweka kwa vijana unaweza kuwa chachu ya kuanzisha na kukuza biashara ndogo na za kati, serikali pia inapaswa kuwekeza katika miundombinu kama barabara, umeme, maji na mtandao wa intaneti, kwani bila huduma hizi msingi, juhudi za vijana zinaweza kukwama.

Katika enzi ya utandawazi, teknolojia ya kidijitali imekuwa nyenzo muhimu katika uwezeshwaji wa vijana kiuchumi, kupitia majukwaa ya mitandao ya kijamii na biashara mtandao, vijana wanaweza kufikia wateja wengi zaidi kwa gharama ndogo.

Wanaweza kujifunza kozi mbalimbali mtandaoni, kushiriki katika kazi za kimataifa kwa njia ya mtandao, na kuanzisha bunifu za kiteknolojia kama programu tumishi na huduma za kidijitali.

Hivyo, uwekezaji katika elimu ya TEHAMA na ubunifu ni mkakati wa muda mrefu wa kuwawezesha vijana kushindana katika uchumi wa kisasa.

Vilevile, sekta binafsi ina nafasi muhimu katika kuwawezesha vijana kupitia mafunzo kwa vitendo (internship), uanagenzi na ajira, ushirikiano kati ya taasisi za elimu na waajiri unaweza kusaidia kuoanisha mitaala na mahitaji halisi ya soko la ajira.

Hii itasaidia kupunguza pengo kati ya elimu wanayopata vijana na ujuzi unaohitajika kazini. Sekta binafsi pia inaweza kuwekeza katika programu za uwajibikaji kwa jamii (CSR) zinazolenga kuwajengea vijana uwezo wa ujasiriamali na ubunifu.

Pamoja na hayo, ni muhimu kuzingatia usawa wa kijinsia katika juhudi za uwezeshwaji wa vijana. Wasichana na vijana wanawake mara nyingi hukumbana na changamoto za kijamii na kiuchumi zinazowazuia kufikia fursa sawa na wenzao wa kiume.

Hivyo, sera na programu zinapaswa kuhakikisha kuwa hakuna kundi linaloachwa nyuma, kutoa mafunzo maalum, mikopo na mitandao ya msaada kwa vijana wanawake kutachangia katika kujenga jamii yenye usawa na maendeleo jumuishi.

Maadili na uongozi bora pia ni msingi wa mafanikio ya kiuchumi, vijana wanapaswa kujengewa utamaduni wa uwazi, uadilifu na uwajibikaji katika shughuli zao: Rushwa, matumizi mabaya ya rasilimali na ukosefu wa nidhamu ya kazi vinaweza kudhoofisha juhudi za maendeleo.

Kwa kujenga kizazi chenye maadili imara, taifa hujihakikishia maendeleo ya kudumu na yenye kuaminika, uongozi wa vijana katika ngazi za jamii, taasisi na hata kitaifa unapaswa kuimarishwa ili sauti yao isikike katika maamuzi yanayowahusu.

Zaidi ya hayo, elimu ya kifedha ni kipengele muhimu katika uwezeshwaji wa vijana, wengi hukosa maarifa ya kusimamia mapato, kuweka akiba na kuwekeza kwa busara, mafunzo ya usimamizi wa fedha binafsi na biashara yanaweza kuwasaidia vijana kuepuka madeni yasiyo ya lazima na kupanga kwa ufanisi matumizi yao, utamaduni wa kuwekeza na kuweka akiba hujenga usalama wa kifedha na kuwapa vijana uwezo wa kupanua shughuli zao za kiuchumi.

Hatimaye, ufuatiliaji na tathmini ya programu za uwezeshwaji ni muhimu ili kuhakikisha zinatoa matokeo yaliyokusudiwa, tathmini husaidia kubaini changamoto, mafanikio na maeneo yanayohitaji maboresho.

Wadau wanapaswa kuweka mifumo ya ushauri na uangalizi itakayowaongoza vijana katika safari yao ya kiuchumi, kwa kufanya hivyo, uwezeshwaji wa vijana hautakuwa tukio la muda mfupi, bali utakuwa mchakato endelevu wa kujenga uchumi imara unaotegemea nguvu, maarifa na ubunifu wa kizazi kipya.

Kwa ujumla, uwezeshwaji wa vijana kiuchumi unahitaji mshikamano wa kweli kati ya vijana wenyewe, serikali, sekta binafsi na jamii kwa ujumla, ni mchakato unaohitaji dira, uwekezaji na dhamira ya dhati.

Vijana wakipewa nafasi, kuaminiwa na kuungwa mkono, wana uwezo mkubwa wa kuleta mapinduzi chanya katika nyanja za uchumi, teknolojia na maendeleo ya kijamii. Kuwawezesha vijana leo ni kuijenga kesho iliyo bora, yenye ustawi, usawa na maendeleo endelevu kwa taifa zima.

Ni wazi kuwa uwezeshwaji wa vijana kiuchumi si agenda ya kundi fulani pekee, bali ni ajenda ya kitaifa inayohitaji dhamira ya pamoja na utekelezaji wa vitendo, kila mdau ana nafasi ya kutimiza wajibu wake serikali kwa kuweka sera na mazingira wezeshi, sekta binafsi kwa kutoa fursa na kuwekeza katika vipaji vya vijana, na vijana wenyewe kwa kujituma, kuwa waadilifu na kutumia ipasavyo fursa wanazopewa.

Mafanikio ya taifa lolote yanapimwa kwa namna linavyowaandaa na kuwawezesha vijana wake kushiriki kikamilifu katika uchumi, hivyo basi, hatua madhubuti zikichukuliwa leo, tutajenga kizazi chenye uwezo, kinachojitegemea na chenye mchango mkubwa katika kuleta maendeleo jumuishi na endelevu kwa sasa na kwa vizazi vijavyo.